การทำงานของนักกฎหมายในปัจจุบันแตกต่างจากเมื่อสิบปีก่อนอย่างสิ้นเชิง ต้องขอบคุณเทคโนโลยี AI ดีลระหว่าง LexisNexis ผู้นำด้านฐานข้อมูลกฎหมาย กับ Luminance แพลตฟอร์ม AI ร่างสัญญา กำลังเป็นที่สนใจอย่างมาก เรามาวิเคราะห์กันว่าทำไมความร่วมมือครั้งนี้ถึงสำคัญต่ออนาคตของวงการกฎหมาย
สิ่งที่ทำให้การทำงานของนักกฎหมายในองค์กรยากลำบาก
นักกฎหมายภายในองค์กรหรือ In-house Legal Team คือกลุ่มคนทำงานที่มักถูกมองข้าม ต่างจากทนายที่ทำงานในลอว์เฟิร์มซึ่งคิดเงินแบบ Billable Hour นักกฎหมายองค์กรทำงานภายใต้งบประมาณที่จำกัด ยิ่งเสียเวลากับงานที่ไม่จำเป็นมากเท่าไหร่ ก็ยิ่งกระทบต่อคุณภาพงานในภาพรวมมากเท่านั้น
ลองจินตนาการสถานการณ์นี้: คุณกำลังร่างสัญญาจ้างงานฉบับสำคัญ พิมพ์เงื่อนไขเรื่องการเลิกจ้างไปได้ครึ่งทาง แล้วเกิดสงสัยว่าข้อความที่เขียนขัดกับคำพิพากษาล่าสุดหรือไม่ คุณต้องเปิดแท็บใหม่ เข้าระบบฐานข้อมูล พิมพ์คำค้นหา อ่านเอกสารหลายฉบับ กว่าจะได้คำตอบก็ผ่านไปเกือบครึ่งชั่วโมง
การเปลี่ยนบริบทระหว่างงาน ปัญหาใหญ่ที่นักกฎหมายประสบ
งานวิจัยด้านจิตวิทยาองค์กรพบข้อมูลที่น่าตกใจว่า การถูกขัดจังหวะเพียงครั้งเดียวอาจต้องใช้เวลามากกว่า 20 นาทีกว่าสมองจะกลับมามีสมาธิกับงานเดิมได้ เมื่อพิจารณาว่าสัญญาทางกฎหมายต้องการความแม่นยำสูงสุด การสลับบริบทจึงเป็นอันตรายมากกว่าที่คิด
Harry Borovick ที่ปรึกษากฎหมายสูงสุดของ Luminance ได้อธิบายปัญหานี้ไว้อย่างชัดเจน ความต้องการหลักคือการรวมทุกอย่างไว้ในแพลตฟอร์มเดียว เพื่อลดการสูญเสียเวลาและสมาธิ การที่สามารถเข้าถึงข้อมูลได้อย่างราบรื่นในที่เดียว พร้อมการอ้างอิงที่ชัดเจน จึงมีคุณค่าอย่างมหาศาล
สิ่งที่ดีลนี้ประกอบด้วยและวิธีการทำงาน
มาทำความรู้จักกับทั้งสององค์กรที่อยู่เบื้องหลังดีลนี้
LexisNexis คือผู้นำระดับโลกด้านฐานข้อมูลกฎหมายที่มีประวัติยาวนานหลายทศวรรษ แพลตฟอร์ม Lexis+ พร้อม Protégé ของพวกเขามีเอกสารทางกฎหมายมากกว่า 200,000 ล้านชิ้น รวมถึงแหล่งข้อมูลทางกฎหมายทุกประเภท ตั้งแต่คำตัดสินของศาลไปจนถึงงานวิจัย
Luminance เป็นเครื่องมือ AI สำหรับจัดการสัญญาที่ผ่านการเรียนรู้จากเอกสารสัญญาจำนวนหลายร้อยล้านฉบับ ปัจจุบันมีองค์กรชั้นนำมากกว่า อ่านเพิ่มเติม 1,000 แห่งใน 70 ประเทศใช้งานอยู่
เมื่อสองระบบรวมเป็นหนึ่ง ประสบการณ์การทำงานเปลี่ยนไปอย่างไร
หัวใจของดีลนี้คือการทำให้ข้อมูลกฎหมายจาก LexisNexis ปรากฏขึ้นมาอัตโนมัติในขณะที่นักกฎหมายร่างสัญญาบน Luminance ทุกอย่างเกิดขึ้นภายในแพลตฟอร์มเดียว ลดขั้นตอนการทำงานลงอย่างมาก
ระบบแสดงที่มาของข้อมูลทุกชิ้นอย่างโปร่งใส พร้อมลิงก์ไปยังเอกสารต้นฉบับ
ตัวอย่างเช่น เมื่อนักกฎหมายกำลังเขียนข้อกำหนดเรื่องการสิ้นสุดสัญญา ระบบจะแสดงคำพิพากษาล่าสุดที่เกี่ยวข้องขึ้นมาทางด้านข้าง พร้อมวิเคราะห์ว่าข้อความที่ร่างสอดคล้องหรือขัดแย้งกับแนวทางของศาลอย่างไร นี่คือจุดเปลี่ยนที่ทำให้การทำงานของนักกฎหมายไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป
เหนือกว่าเรื่องประสิทธิภาพ คือการป้องกันความผิดพลาดทางกฎหมาย
มุมมองที่มักถูกมองข้ามคือ ดีลนี้ไม่ได้เกี่ยวกับความเร็วเท่านั้น แต่เกี่ยวกับการป้องกันหายนะทางกฎหมาย
ความคลาดเคลื่อนแม้เพียงเล็กน้อยในเอกสารทางกฎหมายอาจสร้างความเสียหายมหาศาล เอกสารที่ไม่สอดคล้องกับกฎหมายปัจจุบันอาจกลายเป็นจุดอ่อนที่ทำให้องค์กรเสียหายทั้งทางการเงินและชื่อเสียง
การตรวจสอบแบบทันทีทันใดจึงกลายเป็นด่านป้องกันสำคัญที่ช่วยลดโอกาสเกิดข้อผิดพลาด เมื่อฐานข้อมูลระดับโลกรวมกับ AI ที่เข้าใจสัญญา ผลลัพธ์ที่ได้คือระบบตรวจสอบที่แข็งแกร่งอย่างไม่เคยมีมาก่อน
กลยุทธ์ระบบนิเวศ: บทเรียนทางธุรกิจที่ซ่อนอยู่ในดีลนี้
มองในมุมธุรกิจ ความร่วมมือนี้เป็นตัวอย่างที่ดีเยี่ยมของกลยุทธ์สมัยใหม่ กลยุทธ์ที่เลือกใช้คือ Ecosystem Strategy ซึ่งเน้นการเสริมจุดแข็งของกันและกัน
Borovick พูดตรงๆ ว่า ดีลนี้เป็นประโยชน์อย่างมากกับ Luminance เพราะลูกค้ารายใหญ่ของ LexisNexis ที่กำลังมองหาแพลตฟอร์มจัดการสัญญา ย่อมเลือกระบบที่ผสานรวมได้ดีที่สุด นี่คือ Ecosystem Strategy แบบคลาสสิก ที่ผู้ใช้ได้ประโยชน์จากการใช้ทั้งสองผลิตภัณฑ์ร่วมกัน มากกว่าใช้เพียงอย่างเดียว
ผลข้างเคียงที่สำคัญคือ การสร้างต้นทุนการเปลี่ยนใจที่สูงขึ้นเรื่อยๆ สำหรับผู้ใช้งาน การผสานรวมที่ลึกซึ้งทำให้ผู้ใช้พึ่งพาระบบนิเวศมากขึ้น ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบเชิงกลยุทธ์ที่สำคัญ
AI กับกฎหมาย: เสริมพลัง ไม่ใช่แทนที่
ความกลัวว่า AI จะทำให้นักกฎหมายตกงานเป็นหัวข้อที่ถูกพูดถึงอยู่เสมอ คำตอบจากความร่วมมือนี้ชี้ชัดว่า AI คือเครื่องมือเสริม ไม่ใช่ผู้ทดแทน
งานที่ซ้ำซากและใช้เวลานาน เช่น การค้นหาคำพิพากษา การตรวจสอบเงื่อนไขทางกฎหมาย หรือการเปรียบเทียบสัญญากับเทมเพลตมาตรฐาน คือสิ่งที่ AI ทำได้ดีกว่ามนุษย์
มนุษย์ยังคงเป็นผู้ตัดสินใจสุดท้ายในเรื่องที่ต้องใช้ดุลยพินิจ การเข้าใจบริบทของธุรกิจ การประเมินความสัมพันธ์ระหว่างคู่สัญญา การมองความเสี่ยงในภาพกว้าง และที่สำคัญที่สุดคือความรับผิดชอบทางกฎหมายและจริยธรรม สิ่งเหล่านี้ยังต้องอยู่ในมือของมนุษย์
ผลกระทบต่อวงการ LegalTech ในภาพรวม
ดีลระหว่าง LexisNexis และ Luminance ไม่ได้มีผลกระทบเฉพาะกับสองบริษัทนี้เท่านั้น อุตสาหกรรมกำลังเคลื่อนตัวจากโมเดล Best-of-Breed ไปสู่ Platform Approach ที่เน้นการผสานรวม
ตลาด LegalTech กำลังเข้าสู่ยุคของการผนึกกำลัง ซึ่งดีลนี้เป็นเพียงจุดเริ่มต้น ทั้งในส่วนของการตรวจสอบเอกสาร การบริหารจัดการคดี หรือการวิเคราะห์ความเสี่ยง แนวโน้มนี้จะทำให้เส้นแบ่งระหว่างซอฟต์แวร์แต่ละประเภทจางลงเรื่อยๆ
สรุป: สิ่งที่ดีลนี้บอกเราเกี่ยวกับอนาคต
ดีลระหว่าง LexisNexis และ Luminance คือตัวอย่างที่ชัดเจนว่าอนาคตของวงการกฎหมายไม่ได้อยู่ที่การเลือกระหว่างมนุษย์กับเทคโนโลยี ความสำเร็จจะเกิดขึ้นเมื่อมนุษย์และ AI ทำงานร่วมกันได้อย่างลงตัว
AI กำลังช่วยให้นักกฎหมายมีเวลามากขึ้นสำหรับงานที่ต้องใช้สติปัญญาและวิจารณญาณระดับสูง แทนที่จะจมอยู่กับการค้นหาข้อมูลที่ระบบอัตโนมัติทำได้เร็วกว่าหลายเท่า
ทิ้งท้ายด้วยคำถาม: ถ้าเครื่องมือแบบนี้มีให้ใช้ในประเทศไทยอย่างเต็มรูปแบบ คุณคิดว่าจะเปลี่ยนวงการกฎหมายไทยไปมากน้อยแค่ไหน?